Geluid, wet en gezondheid

Meten, berekenen of ervaren?

Geluid, wet en gezondheid

Een snelweg zorgt voor veel geluid in de woonwijk. Dit kan oplopen tot een geluid dat vergelijkbaar is met het geluid van een stofzuiger die direct naast je staat. Nu kun je die stofzuiger uitzetten wanneer het geluid jou stoort. Het geluid van de snelweg gaat dag en nacht door. Of je dat nu erg vindt of niet.

Welk geluid hoor je?
Wat maakt dat een snelweg zoveel geluid maakt? De meeste mensen zullen zeggen dat dit de motor van de auto is. Mis. Die horen we niet meer. Het komt omdat er twee bronnen zijn die meer geluid maken dan dat van de motor. Het ene is het geluid van de wind die rondom de snel rijdende auto blaast. Het andere is het geluid van de banden op het asfalt. Ook al zouden we allemaal rijden in auto’s met een elektrische motor: het geluid van de snelweg wordt er niet minder om. Tenzij de auto’s niet harder rijden dan 40 km/uur. Dan maakt de motor meer geluid dan de luchtweerstand en het bandengeruis. Dus langzamer rijden helpt tegen geluidsoverlast. Vandaar dat b.v. in Duitsland je s’ nachts op de snelweg langzamer moet rijden dan overdag. Dit is voor de nachtrust van de mensen die binnen de invloedssfeer van de snelweg wonen. In Nederland mag je in de nacht juist harder rijden!

Wetgeving
Nederland kent wetgeving waarin staat hoe hard het geluid van een snelweg maximaal mag zijn. Het gaat er dan om hoe hard het geluid mag zijn dat terecht komt op de gevel van je huis. De minister van Infrastructuur en Milieu mag een toename van geluid boven dat niveau toestaan. Dit kan bijvoorbeeld wanneer de kosten om geluidsbescherming aan te brengen naar verhouding tot dat wat het oplost te hoog worden gevonden.

De hoeveelheid geluid wordt niet gemeten maar berekend. Het is een prognose van het verkeerslawaai gemiddeld over 24 uur per dag bij een geschatte hoeveelheid verkeer. Dat kan dus betekenen dat, op momenten, overdag het geluid harder is dan wettelijk is toegestaan. In de wet staat ook hoe vaak dat per jaar mag voorkomen.

De waarde van meten en berekenen
Meten en berekenen kunnen waardevolle inzichten geven maar zijn geen absolute waarheid Uiteindelijk bepaalt jouw ervaring en niet de metingen en berekeningen jouw beoordeling van de hinder. Geluidsgevoeligheid is een vaste persoonlijke eigenschap. Mensen onderling blijken te verschillen in hoe geluidsgevoelig ze zijn. Daar kun je zelf niets aan veranderen.
Het geluid waar je geen of weinig controle over hebt, bezorgt jou de meeste stress.

Of je geluid irritant vindt, hangt onder meer af van waar je mee bezig bent en hoeveel concentratie dat van je vraagt. Aan geluiden die anderen maken blijken we ons consequent veel meer te ergeren.
Dat geldt ook voor geluiden die we associëren met iets negatiefs.

Ongeveer twintig procent van bewoners in een wijk aan een snelweg woont daar vanwege het voordeel van bereikbaarheid. Maar het grote gemak van de bereikbaarheid kan de acceptatie van overmatige geluidservaring niet compenseren, blijkt uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen.

Lawaai is – na luchtvervuiling – het milieuprobleem dat het meest bedreigend is voor onze gezondheid.
Hoe meer van deze factoren samenkomen, hoe stressvoller we volgens onderzoekers een geluid ervaren. Kwalijk is een langere blootstelling aan verkeersgeluid sowieso.

Ook als je je helemaal hebt neergelegd bij die drukke autoweg naast je huis en hem ´niet meer hoort´ kan het geluid nog steeds schadelijk zijn. Het uitfilteren van niet-relevante omgevingsgeluiden, ook al gebeurt dat onbewust, kost veel energie voor het brein. Mensen die jarenlang in gebied wonen met verkeersgeluid, en daaraan dus zijn gewend, blijken minder te zijn uitgerust.

Jaarlijks raken honderdduizenden mensen als gevolg van last van geluid in de stress en krijgen een verhoogde bloeddruk; bij een paar duizend leidt dat tot een hartinfarct (bij dit getal is uitgefilterd wat toe te schrijven kan zijn aan andere factoren).

Naar schatting kampt nog eens meer dan een miljoen mensen als gevolg van geluidsoverlast met slaapproblemen. Daarmee is lawaai – na luchtvervuiling – het milieuprobleem dat het meest bedreigend is voor onze gezondheid.

Behalve dat het ongezond is, blijkt geluid ook nog eens ons prestatievermogen flink te ondermijnen.

Juist mechanische geluiden, zoals bouwgeluiden en verkeer, ervaren we als storend. Het maakt je alerter waardoor je je niet meer echt kunt ontspannen.

Gebruikte bronnen:

  1. Is dit geluid of herrie, Saskia Decorte, Psychologie Magazine, september 2012
  2. Brochure:Geluid langs snelwegen, Rijkswaterstaat
  3. Woonbeleving nabij snelwegen: Een studie naar verschillen in woonbeleving en bewonersreacties op een geplande wegaanpassing Rijksuniversiteit Groningen Faculteit Ruimtelijke wetenschappen November, 2012
  4. Gezondheidsraad: Commissie Geluid en gezondheid. Geluid en gezondheid. Den Haag: Gezondheidsraad, 1994; publikatie nr 1994/15.
Share This