Luchtvervuiling neemt toe

Nadelige gevolgen voor de gezondheid van bewoners

Luchtvervuiling neemt toe

Door de verbreding van de snelwegen A27 en A12 gaan er meer auto’s rijden. Dat levert meer luchtvervuiling en geluidsbelasting op. En dat heeft weer gevolgen voor de gezondheid van bewoners.

Rijkswaterstaat stelt dat in de omgeving van de A27 en de A12 de wettelijke grenswaarden van stikstofdioxide en fijnstof niet worden overschreden. Dat hebben ze berekend. Dus niets aan de hand, gewoon gaan verbreden.  Moeten we dit nu geloven? Geen gevolgen voor de luchtkwaliteit en daarmee voor de gezondheid van de bewoners?

 

Luchtvervuiling en normen

De Nederlandse lucht is één van de vieste van Europa. Nederland voldoet nog steeds niet aan de Europese luchtkwaliteitsrichtlijn. We halen de normen van Europa voor fijnstof en stikstofdioxide niet.
In de rechtszaak tegen de Staat door Milieudefensie in september 2017 heeft de rechter bepaald dat de Nederlandse Staat moet gaan voldoen aan de Europese normen voor luchtvervuiling. Ook voor Utrecht blijkt, dat in 2015 in ieder geval langs de Waterlinieweg en langs de A27 ter hoogte van Lunetten overschrijdingen voorkomen. De Kerngroep Ring Utrecht constateert dit in haar beroepschrift, ingediend bij de Raad van State.

Berekeningen kloppen niet
De berekeningen van Rijkswaterstaat zijn veel te gunstig voorgesteld omdat ze uitgaan van te gunstige veronderstellingen zoals bijvoorbeeld hoeveel emissies auto’s uitstoten. De berekeningen gaan uit van wat op papier wordt aangeleverd door de fabrikant. Dankzij metingen (meten en niet berekenen!) weten we nu dat dit in werkelijkheid veel meer is. En zo zijn er nog meer aannames Veel erger is dat de minister van Infra & Milieu voorschrijft dat Rijkswaterstaat  moet rekenen met auto’s die in 2030 veel schoner zijn geworden. Omdat I&M ervan uitgaat, dat er allerlei beleid is waardoor auto’s schoner zijn. Maar wat gebeurt daar nu aan? Tot 2030 bijvoorbeeld mogen nieuwe auto’s bijvoorbeeld nog steeds rijden op diesel. Kortom: de berekeningen kloppen niet. Door de verbreding komt meer fijnstof en roet, de luchtvervuiling neemt toe.

Normen en normen
De Europese normen voor luchtkwaliteit zijn geen gezondheidskundige normen, ze zijn een politiek compromis. Ze zijn eigenlijk nog te hoog. Want ook bij toepassing van deze normen worden nog veel mensen ziek door stikstofoxiden en fijnstof. Voor kleine stofdeeltjes stof wordt de EU-norm 25 µg/m3. In de VS geldt een norm van 12 µg/m3 en de Wereldgezondheidsorganisatie adviseert om de norm op 10 µg/m3 vast te stellen. Het zou dus beter zijn wanneer Nederland de adviezen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) opvolgt. De laatste jaren komen er steeds meer wetenschappelijke bewijzen dat met name ultrafijn stof (PM 0.1) en roet zeer schadelijk zijn voor de gezondheid. Voor deze stoffen hebben de WHO en de EU echter nog geen normen opgesteld. Stel dus dat Nederland in ieder geval zou voldoen aan de Europese normen, dan wil dat dus nog niet zeggen dat de lucht die we dagelijks inademen zo gezond is.

Een voorbeeld: Gevolg verbreding voor Sportpark Maarschalkerweerd
Als je sport, span je je extra in. Je hebt meer zuurstof nodig om de inspanning vol te houden. Daardoor adem je ongeveer 3x zoveel vuile lucht in als normaal. Eigenlijk zijn sportvelden langs de snelweg geen goed idee. Vooral tijdens de spits is de lucht langs een drukke snelweg vervuild.

Door de verbreding van de A27 wordt dit erger. De sportvelden in Maarschalkerweerd komen dichter op de snelweg te liggen en een groot deel van het bos tussen de sportvelden en de snelweg, dat nog wat fijnstof kan tegenhouden, wordt gekapt. De atletiekbaan komt hemelsbreed op 40m van de rand van de weg te liggen. Wel komt er nog een geluidsmuur tussen van 4 of 5 m hoog. Maar dat is geen onverdeelde verbetering. Zo’n geluidsmuur houdt pal erachter wat vieze lucht tegen. Met een muur van 4 meter werkt dat ongeveer tot 40m, bij 5m tot 50m. Na die 40 of 50 meter komt de vieze lucht weer naar beneden, , vaak zelfs nog sterker dan zonder het “geluids”scherm. Dat is dus op de plaats van de sportvelden. Dus, sportvelden opdoeken?

Wat zegt de wetenschap
In Utrecht bestaat aan de universiteit een gerenommeerd instituut waar o.a. het effect van luchtverontreiniging op de volksgezondheid wordt onderzocht: het IRAS. Professor Brunekreef is expert op het gebied van gezondheid en luchtkwaliteit.
Een citaat van hem: “Als iemand zegt dat het luchtkwaliteitsprobleem is opgelost, omdat we voldoen aan de normen, zegt dat helemaal niets over gezondheid”. In het filmpje laat hij zien wat het verband is tussen roet en gezondheid.

Opname en video-editing: Olivier Beens

Door de verbreding gaan meer auto’s rijden en dat heeft gevolgen voor de gezondheid van de bewoners in de aanliggende woonwijken; er komt meer fijnstof en meer roetuitstoot.

 

 Ook wanneer de overheid voldoet aan de EU normen, dan heeft dat toch nog gevolgen voor de gezondheid. De WHO beveelt niet voor niets lagere normen dan de EU normen aan.
Op sportvelden langs de snelwegen (bijv. Maarschalkerweerd) lopen sporters meer risico, omdat ze meer vervuilde lucht inademen.

Luchtvervuiling: welk risico voor uw gezondheid
De uitstoot van verkeer bestaat uit allerlei stoffen, zoals stikstofdioxide (NO2), fijn stof (PM10, PM2.5) en roet.
Voor de eerste twee stoffen bestaan normen, maar voor roet helemaal nog niet. Een roetdeeltje is superklein. Het komt vooral vrij bij verbranding van diesel in motoren van auto’s, vrachtwagens en scooters; ook benzinemotoren met directe inspuiting stoten het veel uit. Het RIVM heeft een roetkaart van Nederland opgesteld. Die roetkaart lijkt op een wegenkaart. In Utrecht is sprake van hoge roetconcentraties. De concentratie van roet ligt in de gebieden die direct aan de snelwegen grenzen op een niveau van 1,2 tot 1,5 µg EC/m3, een niveau dat een direct schadelijk effect op de gezondheid heeft. Langs de Waterlinieweg is de concentratie nog hoger. Meer informatie over effect van roet: Informatieblad Milieudefensie.

 

Stille doden
De luchtvervuiling heeft  effecten op de luchtwegen (astma, COPD) en het hart- en vaatstelsel, maar ook andere ziekten kunnen erdoor ontstaan of verergeren. In de net uitgekomen Bosatlas van de Veiligheid (nov 2017) staat fijnstof als 2e op de lijst van risico’s. Je loopt 1 op de 5900 kans dat je aan luchtvervuiling overlijdt. Veel en veel meer dan kans op een ongeluk door autorijden.  Het risico is dus hoog.

Sommige groepen mensen lopen daarbij nog meer risico op schade en ziekte door luchtvervuiling. Denk aan baby’s en kinderen; mensen met longziekten, hart- en vaatziekten en ouderen. Zelfs de foetus in de baarmoeder lijdt gezondheidsschade (tragere hersengroei, te laag geboortegewicht). Ook mensen die veel lichamelijke arbeid moeten verrichten, en sporters lopen extra risico’s. Zij ademen relatief meer vuile lucht in. Iemand die sport bijvoorbeeld, ademt ongeveer 3x zoveel lucht in als normaal.

 

Oplossingen?
Wat kan je doen als burger om klachten aan luchtwegen te voorkomen? Het is heel wrang te lezen bij de tips van de GGD: Als u gevoelig bent voor klachten, kunt u beter niet aan een drukke weg gaan wonen of sporten.

Half Utrecht zou dan eigenlijk al moeten verhuizen. En de sportvelden Maarschalkerweerd kunnen beter opgedoekt worden. De luchtvervuiling neemt echter zienderogen af wanneer de maximum snelheid op 80 of 90 kilometer/uur gezet wordt. Met een verhoging tot 130 kilometer/uur zetten sommige politieke partijen bewust de gezondheid van veel burgers op het spel.

 

Contact

KRU | Kerngroep Ring Utrecht
Oudegracht 60
3511 AS Utrecht

KRU@snelwegen-utrecht.nl

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Share This