Meer snelwegasfalt werkt niet

Achterhaalde verkeersmodellen zetten beleidsmakers op het verkeerde been

Slecht weer en ongelukken op de weg veroorzaken meer files op de snelweg. Je kunt er vergif op innemen. Helpt het dan om meer asfaltbanen aan te leggen, zoals de verbreding van de A27 en de A12 van 10 naar 14 rijbanen?

Het ministerie van I&W en Rijkswaterstaat zeggen dat de doorstroming en bereikbaarheid verbeterd worden en de files opgelost. Dat gaat 1,2 miljard euro kosten. Natuur gaat eraan en de kwaliteit van de leefomgeving voor tienduizenden Utrechters (luchtvervuiling en geluidsbelasting) gaat achteruit. Wij denken dat de files zich verplaatsen en dat die 1,2 miljard in feite weggegooid geld is. Op de A4 tussen Den Haag en Beneluxtunnel bijvoorbeeld staan nu, twee jaar na opening van een stuk nieuw asfalt, elke morgen en avond weer files.

Doorstroming voor wie? Paar minuten voor doorgaand autoverkeer
Utrecht verwacht tot 2030 te groeien, tot 400.000 inwoners. Het Utrecht Science Park op De Uithof verwacht rond die tijd tot drie keer meer verkeer. Oftewel: de stad groeit: meer inwoners en meer werkgelegenheid. Daarbij horen hogere eisen aan bereikbaarheid van de stad.
Meer snelweg verbetert voor de automobilisten die langs de stad rijden, in eerste instantie de doorstroming. In de spits scheelt het 4 minuten tussen Utrecht Noord en knooppunt Lunetten. Kosten van die vier minuten 1200 miljoen. Volgens een richtlijn in de nieuwe Structuurvisie mag de gemiddelde reistijd in de spits niet meer dan tweemaal zo groot zijn dan gemiddeld buiten de spits. Het blijkt uit berekeningen van Rijkswaterstaat zelf dat die reistijd nu in de spits gemiddeld 29 seconden(!) hoger is dan die richtlijn, voor het traject tussen de knooppunten Utrecht Noord en Lunetten. Maar de ruimte die door de verbreding  ontstaat, wordt snel weer opgevuld, want extra asfalt trekt nu eenmaal meer auto’s aan. Dat proces gaat door totdat er weer files staan. Uiteindelijk heb je meer auto’s op de snelweg gekregen. Omdat er dan meer auto´s in de file staan is het totale reistijdverlies straks groter.

Files verplaatsen zich
Die auto’s moeten ook ergens de snelweg op en af. Die extra auto’s kom je weer tegen in de stad, of in de Uithof. Auto’s erbij betekent nog langere wachtrijen bij toegangswegen, kruispunten, stoplichten, parkeerplaatsen. Je kunt wel doorrijden op de snelweg, maar vervolgens sta je veel langer vast in de stad. De autobereikbaarheid is, over de hele reis gezien, juist afgenomen.

Verkeersmodellen niet van deze tijd
Volgens de Kerngroep Ring Utrecht deugen de huidige rekenmodellen, die Rijkswaterstaat hanteert, niet. Die modellen berekenen namelijk het reistijdverlies op het snelwegennet, hoewel het reistijdverlies vooral op het onderliggend wegennet (dus in de stad) wordt geleden. Als een project het reistijdverlies op het snelwegennet verkleint door verbreding, is het niet uitgesloten dat dit zoveel verkeer aantrekt dat de totale deur-tot-deur reistijd per auto toeneemt. De huidige verkeersmodellen zetten de beleidsmakers op het verkeerde been met als gevolg dat beloftes aan automobilisten niet waargemaakt zullen worden. Erger nog: de schade aan leefomgeving, natuur en schatkist, die onomkeerbaar is, is op geen enkele manier meer verdedigbaar.

Meer informatie: Verkeersprognoses Ring Utrecht: een analyse van de cijfers van Rijkswaterstaat door KRU.

Ook Het Kennisplatform voor verkeer CROW laat in een studie van eind 2016 zien dat de wegen in en rond de steden dicht slibben. Het probleem is volgens CROW het wegennet in de stad. In de stad kun je niet zomaar nog meer rijbanen aanleggen. CROW verwacht in de periode tot 2021 met name voor drie steden waaronder Utrecht, een duidelijk grotere toename van vertraging. En pleit daarom voor andere oplossingen dan reizen met de auto.

Anderen over mobiliteit
Steeds meer mobiliteit dus. Hoe gaan we dat nu oplossen. Het start met anders denken over mobiliteit. Je moet gaan denken in verplaatsingen van mensen. Niet denken niet in één vervoersmiddel, maar in de verplaatsing: hoe kom ik van A naar B. Allerlei verkeersdeskundigen pleiten hiervoor en daarmee voor andere oplossingen dan meer asfalt aanleggen.

Hoezo fileprobleem? Files zijn helemaal geen probleem.
Het wordt tijd dat de overheid moed toont: belast nou eens het gebruik van de auto, en niet het bezit ervan.

Karel Martens, verkeersplanoloog Radboud Universiteit Nijmegen: Hoezo fileprobleem? Files zijn helemaal geen probleem.

Willy Miermans, docent verkeerskunde Universiteit Hasselt: Drie ongemakkelijke waarheden voor wie het fileprobleem wil oplossen.

Planbureau voor de Leefomgeving: Kansrijk Mobiliteitsbeleid.

Dat meer asfalt niet tot betere doorstroming leidt, is een bekende wet in de verkeerskunde, Voor het eerst geformuleerd door Braess (1968)Braess-paradoxmaar al in 1930 gesignaleerd: Induced demand.

Anthony Downs: Traffic Congestion is Here to Stay laat zien dat je niet moet proberen files op te lossen.
Ook anderen, zoals Duranton en Turner, bevestigen dit: The Fundamental Law of Road Congestion: Evidence from US Cities.

Share This

Deel dit

Deel dit bericht met je vrienden!